Ekonomi

Bağışıklık sistemi nedir

Spread the love

Bağışıklık sistemi; canlı vücudunda geniş bir çeşitlilikte, virüslerden parazitik solucanlara, vücuda giren veya vücutla temasta bulunan her yabancı maddeye kadar tarama yapar ve onları, canlının sağlıklı vücut hücrelerinden ve dokularından ayırt eder.

Sistem, çoközellikteki maddeleri bile birbirinden ayırabilir.

Örneğin; bir amino asidi farklı olan proteinleri bile birbirinden ayırabilecek özelliğe sahiptir. Bu ayrım, patojenlerin konak canlıdaki savunma sistemine rağmen enfeksiyon yapmaları için yeni yollar bulmalarına, bazı uyumlar sağlamalarınaolacak kadar karmaşıktır. Bu mücadelede hayatta kalmak için patojenleri tanıyan ve onları etkisizleştiren bazı mekanizmalar gelişmiştir.

ÇOK SAYIDA FARKLI HÜCRE VE MOLEKÜL İÇERİYOR

Doğadaki tüm canlılar kendilerinden olmayan doku, hücre ve moleküllere karşı savunma sistemlerine sahiptir. Hatta bakteriler gibitek hücreli canlılarda da onları viral enfeksiyonlara karşı koruyan enzim sistemleri bulunur. Yüksek canlılarda ise çok daha karmaşık bir bağışıklık sistemi vardır. Omurgalılarda bağışıklık sistemi özel işlevlere sahip çok sayıda farklı hücre ve molekül içerir. Geçmiş çağlardaki ökaryotik canlılarda diğerbağışıklık mekanizmaları gelişmiş ve günümüzdeki bitkiler, balıklar, sürüngenler ve böcekler gibi torunlarına miras kalmıştır.

Sıradaki Haberi Oku  Apple WatchOS nedir

OMURGALILARIN SİSTEMİ

Bu mekanizmalar, defensinler olarak adlandırılan antimikrobiyal peptidleri, fagositleri ve kompleman sistemi kapsar. Daha tecrübeli sistemler omurgalıların evrimiyle, nispeten yakın zamanda gelişmiştir. İnsan gibi omurgalılardaki bağışıklık sistemleri dinamik işleyiş sırasında birbirlerini etkileyen, seçilmiş proteinlerin, hücrelerin, organların ve dokuların bazı çeşitlerinden oluşur. Daha karmaşık bağışıklık yanıtının bir parçası olan omurgalıların sistemi, zamanla patojenleri daha etkili tanımayasağlamıştır.

SİSTEMDEKİ BOZUKLUK HASTALIKLARA NEDEN OLABİLİR

Uyum süreci bağışıklık belleğini yaratmış ve bu da patojenlerlekarşılaşmalarda daha etkili bir koruma sağlamayavermiştir. Edinilmiş bağışıklığın bu süreci aşılamanın temelini oluşturmaktadır. Bağışıklık sistemindeki bozukluklar hastalıklaraolabilir. Bağışıklık yetmezliği hastalıkları, bağışıklık sistemi normalden daha az etkin olduğunda meydana gelir, tekrarlayan ve yaşamı tehdit eden enfeksiyonlarla sonuçlanır. Bağışıklık yetmezliği ayrıca X-SCID gibi genetik hastalıkların bir sonucu ya da farmosötikler veya HIV retrovirüsününolduğu AIDS gibi bir enfeksiyonun sonucu olarak da görülebilir.

Sıradaki Haberi Oku  Osmaniyede 5 kişi karantinayı ihlal etti

VÜCUDUN KENDİ DOKULARINA YABANCI SİSTEM

Buna zıt olarak, kendine bağışık (otoimmün) hastalıklar, normaldenetkin olan bir bağışıklık sisteminin, vücudun kendi dokularını yabancı olarak algılayıp, onlara saldırmasıyla sonuçlanır. Yaygın kendine bağışık hastalıklar; romatoid artrit, diyabet tip 1 ve sistemik lupus eritematozus’dur.

TARİH BOYUNCA YÖNTEM GELİŞTİRİLDİ

Bağışıklık sistemi, eski çağlardan bu yanaçeken birolmuş, insanlar tarih boyunca bazı bağışıklık yöntemleri bile geliştirilmiştir. Günümüzde bağışıklık sisteminin çok geniş ölçüde aydınlatılabildiği söylenebilir, bu sistemi oluşturan unsurlardan, hastalıkların tanı ve tedavisinde geniş ölçüde yararlanılmaktadır.

ESKİ ROMA’DAN GELİYOR

Günümüzde “bağışıklık bilimi” olarak bilinen “immünoloji”, Eski Roma’da askerlikten muaf (korunmuş) asillere denilen immunitas sözcüğünden gelmektedir. İmmünoloji günümüzdeki rolüyle bilimsel çalışmalarının oldukça önemli alanlarını oluşturmaktadır.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu